Η Δυτική Μακεδονία είναι μια περιοχή γεμάτη ιστορία, φυσική ομορφιά και σπάνια πολιτιστική κληρονομιά. Παρόλα αυτά, στον χάρτη του τουρισμού, παραμένει συχνά εκτός ραντάρ. Καθώς η περιοχή αναζητά νέους δρόμους ανάπτυξης στη μετά-λιγνίτη εποχή, δεν μπορούμε να αγνοούμε το ισχυρότερο χαρτί της: τα μουσεία της.
Ποια είναι όμως η πραγματική εικόνα σήμερα και πώς μπορούμε να ξεκλειδώσουμε αυτή την τεράστια ευκαιρία;
Το Μεγάλο Παράδοξο: Υπέροχα Μουσεία που… δεν τα βρίσκεις
Αν ρίξουμε μια ματιά στα νούμερα, θα δούμε κάτι πολύ οξύμωρο. Από τη μία, η Δυτική Μακεδονία συγκεντρώνει μόλις το 0,24% των επισκέψεων σε μουσεία σε όλη την Ελλάδα. Από την άλλη, όσοι τουρίστες τελικά τα επισκέπτονται, φεύγουν ενθουσιασμένοι!
Όπως είδαμε στην πρόσφατη έρευνά μας, οι βαθμολογίες στο Google Maps είναι εξαιρετικά υψηλές, φτάνοντας το 4,74 (στα 5) για την Καστοριά και το 4,68 για την Κοζάνη. Τι σημαίνει αυτό στην γλώσσα του Μάρκετινγκ; Ότι το προϊόν μας είναι εξαιρετικό, αλλά πάσχει από ψηφιακή αορατότητα. Τα περισσότερα μουσεία δεν έχουν σύγχρονες ιστοσελίδες ή ενεργά social media, με αποτέλεσμα να χάνονται στον αχανή κόσμο του διαδικτύου.
Υπάρχει όμως και ένα πρακτικό αγκάθι. Διαβάζοντας τις κριτικές των επισκεπτών για τα μουσεία της Φλώρινας, η λέξη που κυριαρχεί είναι το «κλειστό». Είναι κρίμα ένας επισκέπτης να φτάνει στην πόρτα ενός μουσείου και να μην μπορεί να μπει επειδή το ωράριο στο ίντερνετ ήταν λάθος.
Ο Οδικός Χάρτης: 4 Απλά Βήματα για την Αλλαγή
Για να γίνει ο πολιτισμός μοχλός ανάπτυξης, πρέπει να σταματήσουμε να βλέπουμε τα μουσεία ως απλά κτίρια με αρχαία. Πρέπει να γίνουν ζωντανοί, «ανοιχτοί» χώροι εμπειριών. Να τι μπορούν να κάνουν άμεσα οι τοπικοί φορείς:
1. Τα Βασικά του Ίντερνετ (Digital First-Aid) Πριν φτιάξουμε μεγάλες διαφημίσεις, πρέπει να φτιάξουμε τη βιτρίνα μας. Κάθε μουσείο πρέπει να έχει ένα σωστά στημένο και ενημερωμένο προφίλ στο Google Maps και στο TripAdvisor. Σωστά ωράρια, τηλέφωνα που λειτουργούν και όμορφες, φωτεινές φωτογραφίες. Είναι το Α και το Ω για να μην απογοητεύσουμε τον επισκέπτη.
2. Πουλάμε «Εμπειρίες», όχι απλά Εισιτήρια Ένα μουσείο μόνο του ίσως να μην πείσει κάποιον να ταξιδέψει. Αν όμως το συνδυάσουμε με την περιοχή; Στις κριτικές της Καστοριάς, οι τουρίστες γράφουν συνεχώς για τις «εκκλησίες». Ας φτιάξουμε λοιπόν διαδρομές: «Ξεκινήστε από το Βυζαντινό Μουσείο, περπατήστε στα αρχοντικά και τις εκκλησίες της πόλης και καταλήξτε για φαγητό δίπλα στη λίμνη». Ο τουρίστας θέλει μια γεμάτη μέρα, όχι μια απλή επίσκεψη.
3. Αφήστε τους Επισκέπτες να γίνουν Διαφημιστές Αφού ο κόσμος περνάει καλά, ας τον βοηθήσουμε να το πει και στους φίλους του! Μια έξυπνη ταμπέλα με ένα QR code στην έξοδο που λέει «Σας άρεσε; Αφήστε μας μια κριτική!» ή η δημιουργία μιας ωραίας γωνιάς για φωτογραφίες (Instagram spots) μέσα στο μουσείο, είναι η καλύτερη και μάλιστα, δωρεάν διαφήμιση που υπάρχει (το λεγόμενο Word-of-Mouth).
4. Η «Χρυσή» Ευκαιρία: Συνέργεια με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Η έλλειψη χρημάτων και προσωπικού στα μουσεία είναι γνωστή. Εδώ όμως η περιοχή έχει έναν κρυμμένο άσο: το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας (ΠΔΜ)! Οι τοπικοί φορείς μπορούν να ενώσουν τις δυνάμεις τους με το πανεπιστήμιο δημιουργώντας μια κατάσταση όπου όλοι κερδίζουν (win-win):
- Τμήμα Επικοινωνίας & Ψηφιακών Μέσων: Οι φοιτητές μπορούν, μέσω πρακτικής άσκησης ή εργασιών, να αναλάβουν τα Social Media των μουσείων, να στήσουν καμπάνιες και να γράψουν συναρπαστικές ιστορίες (storytelling) για τα εκθέματα.
- Τμήμα Πληροφορικής: Μπορούν να σχεδιάσουν σύγχρονες, γρήγορες ιστοσελίδες, εφαρμογές ξενάγησης για κινητά ή ακόμα και εικονικές περιηγήσεις (VR).
- Τμήμα Οικονομικών Επιστημών: Μπορούν να αναλάβουν τον σχεδιασμό επιχειρηματικών πλάνων (business plans), στρατηγικών τιμολόγησης και μελέτες για το πώς το κάθε μουσείο μπορεί να φέρει έσοδα στην τοπική αγορά.
Αυτή η σύμπραξη μετατρέπει το Πανεπιστήμιο σε ζωντανό κύτταρο της πόλης και δίνει στα μουσεία τα πιο σύγχρονα εργαλεία εντελώς δωρεάν, μέσα από τη φρέσκια ματιά των νέων ανθρώπων.
Με λίγα λόγια…
Η Δυτική Μακεδονία έχει στα χέρια της ένα υπέροχο πολιτιστικό προϊόν. Η μετάβαση από την «αορατότητα» στην επιτυχία δεν θέλει εκατομμύρια ευρώ. Θέλει έξυπνη στρατηγική, ψηφιακή νοοτροπία και, κυρίως, ομαδική δουλειά. Αν οι Δήμοι, τα Μουσεία και το Πανεπιστήμιο γίνουν μια ομάδα, η περιοχή μπορεί να αποτελέσει το επόμενο μεγάλο success story του ελληνικού τουρισμού!